ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, PhD

ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ


ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ




Η λαπαροσκόπηση και η υστεροσκόπηση αποτελούν την ενδοσκοπική γυναικολογική χειρουργική. Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της Χειρουργικής κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα, που αναπτύχθηκε κυρίως τη δεκαετία του 1990 με την χρήση των οπτικών ινών και της τεχνολογίας βίντεο. Η λέξη λαπαροσκόπηση φανερώνει ότι η τεχνική αυτή βασίζεται στην επισκόπηση με τηλεσκοπική κάμερα οπτικής ίνας (κρύο φως) των έσω οργάνων, χωρίς την ανάγκη διάνοιξης των κοιλιακών τοιχωμάτων.

Τεχνική της λαπαροσκόπησης


λαπαροσκόπηση


Λαπαροσκόπηση της Ιατρού Κατερίνας Παπακωνσταντίνου


Υπό γενική αναισθησία δημιουργείται πνευμοπεριτόναιο με χορήγηση 3- 4 lit CO2 διομφαλικά με ειδική βελόνη (Verres). Στην συνέχεια εισάγεται στην πτυχή του ομφαλού ειδικό trocar (μικρός σωλήνας εισαγωγής των λαπαροσκοπικών εργαλείων) διαμέτρου 10mm. Κατόπιν εισάγεται το λαπαροσκόπιο διαμέσου του σωλήνα του trocar, συνδέεται με βιντεοκάμερα και με την βοήθεια ψυχρού φωτισμού επισκοπείται η περιτοναική κοιλότητα με επικέντρωση της προσοχής στην ελάσσονα πύελο. Ανάλογα με τα ευρήματα και το είδος της επέμβασης εισάγονται 1 έως 3 trocars διαμέτρου 5mm στο κατώτερο τμήμα της κοιλίας. Δια μέσου των trocars αυτών εισάγονται διάφορα εργαλεία, όπως λαβίδες σύλληψης, ψαλίδια, διαθερμία διπολική ή μονοπολική, ρύγχος συσκευής αναρρόφησης-πλύσης, τα οποία αποτελούν ουσιαστικά προέκταση των χεριών του χειρουργού. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα τοποθέτησης ραμμάτων με ειδικά εργαλεία. Η όλη επέμβαση προβάλλεται σε οθόνες τηλεόρασης, απ' όπου ο χειρουργός βλέπει και χειρουργεί, και καταγράφεται ψηφιακά.

Πλεονεκτήματα
Οι κλασικές χειρουργικές επεμβάσεις όταν γίνονται με τη μέθοδο της λαπαροσκόπησης, παρουσιάζουν τα εξής πλεονεκτήματα:
Α) Μη σημαντικό χειρουργικό τραύμα και καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα,
Β) Μεγέθυνση εικόνας 10-15 φορές και καλύτερος φωτισμός,
Γ) Μικρότερη απώλεια αίματος,
Δ) Μικρότερος χειρουργικός τραυματισμός επί των ιστών, με αποτέλεσμα:
  • Γρήγορη ανάρρωση,
  • Γρήγορη έξοδο από το νοσοκομείο (συνήθως απαιτείται μόνο μια μέρα),
  • Χαμηλότερο κόστος νοσηλείας,
  • Ταχεία επάνοδο στην εργασία,
  • Έλλειψη μετεγχειρητικών επιπλοκών που έχουν σχέση με το τραύμα (διαπύηση, διάσπαση, κήλη κ.λπ.),
  • Μεγάλη ελάττωση μετεγχειρητικού άλγους,
  • Λιγότερες αναπνευστικές και καρδιαγγειακές επιπλοκές,
  • Έλλειψη επαφής με το αίμα του ασθενούς προφυλάσσοντας την χειρουργική ομάδα από την μετάδοση ιογενών λοιμώξεων όπως ηπατίτιδα και AIDS,
  • Μείωση της επίπτωσης δημιουργίας μετεγχειρητικών συμφύσεων.

Εφαρμογές της Λαπαροσκόπησης
Οι κύριες εφαρμογές της λαπαροσκόπησης στη Γυναικολογία είναι:
• Διαγνωστική λαπαροσκόπηση για πυελικό άλγος
• Διερεύνηση υπογονιμότητας και έλεγχος βατότητας των σαλπίγγων (με έγχυση κατάλληλης χρωστικής).
• Πλαστική σαλπίγγων, αφαίρεση ή απολίνωση σαλπίγγων-στειροποίηση.
• Διάγνωση και θεραπεία έκτοπης κύησης.
• Διάγνωση και θεραπεία της ενδομητρίωσης.
• Λύση συμφύσεων που προκαλούν πόνο ή υπογονιμότητα.
• Αφαίρεση κύστεων ωοθήκης.
• Αφαίρεση ινομυωμάτων.
• Λαπαροσκοπική ολική ή υφολική υστερεκτομή, με ή χωρίς τα εξαρτήματα.
• Λαπαροσκοπική ανάρτηση της μήτρας ή του κολοβώματος στον ιεροκοκκυγικό σύνδεσμο, για προβλήματα πρόπτωσης.
• Λαπαροσκοπική αφαίρεση μήτρας και εξαρτημάτων για καρκίνο ενδομητρίου και αρχόμενο καρκίνο τραχήλου.
• Λαπαροσκοπικός λεμφαδενικός καθαρισμός πυέλου σε ογκολογικά γυναικολογικά περιστατικά.
λαπαροσκόπηση

Δερμοειδής κύστη-αφαίρεση

Επιπλοκές της λαπαροσκόπησης


Οι πιθανές επιπλοκές της λαπαροσκόπησης σχετίζονται με τη  βαρύτητα της πάθησης που πρόκειται να αντιμετωπιστεί χειρουργικά. Είναι εύλογο πως μία διαγνωστική λαπαροσκόπηση έχει πολύ μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών από ότι η αφαίρεση μίας μεγάλης μήτρας λαπαροσκοπικά. Οι σοβαρές επιπλοκές μετά από μια λαπαροσκόπηση υπολογίζεται ότι κυμαίνονται μεταξύ 1 με 2 στις 1000 λαπαροσκοπήσεις.
Οι κυριότερες απ’αυτές είναι:
  • Η συνηθέστερη ελάσσων επιπλοκή, σε διαφορετική όμως ένταση για κάθε γυναίκα, είναι μια ενόχληση στο σημείο που  τελειώνουν οι πλευρές, στο θώρακα ή στην ωμοπλάτη. Αυτό οφείλεται στο αέριο (CO2) με το οποίο γεμίζουμε την κοιλότητα της κοιλιάς κατά τη διάρκεια της λαπαροσκόπησης. Η ενόχληση αυτή διαρκεί 2-3 ημέρες και αντιμετωπίζεται με αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά φάρμακα.
  • Τυμπανισμός στην κοιλιά που οφείλεται επίσης στο αέριο και διαρκεί 2-4μέρες.
  • Ελαφρά κολπική αιμόρροια που οφείλεται στους χειρισμούς του τραχήλου της μήτρας κατά την επέμβαση και στη μικροαιμορραγία που έχει προκληθεί από τις τομές στα έσω γεννητικά όργανα.
  • Λίγα δέκατα ή πυρετός για 3 έως 5 μέρες που οφείλεται στα υγρά της λαπαροσκόπησης και αντιμετωπίζεται με απλά αντιπυρετικά.
  • Η σημαντικότερη μείζων επιπλοκή είναι ο τραυματισμός σε κάποιο αγγείο ή σε πυελικό όργανο όπως έντερο ή ουροδόχο κύστη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αν συμβεί κάτι από τα παραπάνω ο χειρουργός μπορεί να αναγνωρίσει τη βλάβη και να τη διορθώσει με τη βοήθεια των λαπαροσκοπικών εργαλείων.
  • Υποδόριο εμφύσημα.
  • Πιθανότητα 5% το λαπαροσκοπικό χειρουργείο να μετατραπεί σε λαπαροτομία, δηλαδή να χρειαστεί να ανοιχτεί το κοιλιακό τοίχωμα εξαιτίας κάποιου τεχνικού λόγου (πολλές συμφύσεις ή μεγάλες ενδοκοιλιακές μάζες που προκαλούν αδυναμία χειρισμών).
  • Λιγότερο συχνά αναφερόμενες επιπλοκές, είναι οι μετεγχειρητικές κήλες και πιο συγκεκριμένα η κήλη Richter, στα σημεία εισόδου των τροκάρ (κυρίως στις τομές >των 10mm).
  • Επιπλοκές από την αναισθησία.
Προετοιμασία πριν τη λαπαροσκόπηση
Δυο μέρες πριν το χειρουργείο πρέπει να αποφεύγονται οι τροφές που περιέχουν φυτικές ίνες (που προκαλούν φούσκωμα), τα όσπρια, τα φρούτα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Η ιδανική διατροφή είναι πρωτεϊνούχος δίαιτα (κόκκινο ή λευκό κρέας, ψάρι) και σούπες. Το βράδυ της παραμονής του χειρουργείου θα χρειαστεί να πάρετε ένα ήπιο καθαρτικό διάλυμα, έτσι ώστε το έντερο να είναι λιγότερο διατεταμένο και η επέμβαση να γίνει με μεγαλύτερη ευκολία και ασφάλεια. Το πρωί της επέμβασης ή καλύτερα μια μέρα πριν θα χρειαστεί να υποβληθείτε στον τυπικό προεγχειρητικό έλεγχο που περιλαμβάνει εξετάσεις αίματος, καρδιογράφημα και ακτινογραφία θώρακος.

Μετά τη λαπαροσκόπηση
Βασική φροντίδα της μετεγχειρητικής αγωγής είναι η άμεση κινητοποίηση της γυναίκας. Πρέπει να τονίσουμε ότι η ανάρρωση στα λαπαροσκοπικά χειρουργεία είναι πολύ γρήγορη και οι μετεγχειρητικές ενοχλήσεις πολύ πιο ελαφρές από τα κλασσικά ανοικτά χειρουργεία. Υπάρχει βέβαια πόνος στις τομές που είναι περιορισμένος λόγω του μικρού τους μεγέθους (μία έως τέσσερις τομές των 5 έως 10 χιλιοστών). Αυτό σημαίνει ότι δεν θα δυσκολευτείτε να σηκωθείτε από το κρεβάτι.
Μπορείτε να φύγετε από το νοσοκομείο την ίδια μέρα αν πρόκειται για διαγνωστική λαπαροσκόπηση ή εντός 24 ωρών αν πρόκειται για επεμβατική. Ίσως χρειαστεί να πάρετε μερικές μέρες άδεια απ' τη δουλειά σας. Μετά από 4-5 μέρες όμως θα είστε σε θέση να επιστρέψετε στην εργασία σας, αναλόγως βέβαια και της βαρύτητας του λαπαροσκοπικού χειρουργείου.

Η ιατρός Κ.Παπακωνσταντίνου απέκτησε μεγάλη εμπειρία στη Λαπαροσκοπική χειρουργική κατά τη διάρκεια της επί διετίας εξειδίκευσής της στο Queen Charlotte’s Hospital στο Λονδίνο. Εκτέλεσε ένα μεγάλο αριθμό τόσο διαγνωστικών όσο και επεμβατικών λαπαροσκοπήσεων, για μεγάλο εύρος καλοηθών και κακοηθών παθήσεων, όπως αφαίρεση απλών κύστεων ωοθήκης, θεραπεία ενδομητρίωσης, σταδιοποίηση ύποπτων για κακοήθεια ωοθηκικών κύστεων, αφαίρεση μήτρας για καρκίνο ενδομητρίου, διερεύνηση υπογονιμότητας. Έλαβε επίσης από τον Ιατρικό Βρετανικό Σύλλογο (RCOG) το επίσημο πιστοποιητικό επιτυχούς εκπαίδευσης στην λαπαροσκόπηση (ATSM-Advanced Training Skills Modules-in Laparoscopy).