ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, PhD

ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ


Ημερολόγιο εγκυμοσύνης




Α΄ τρίμηνο (1η-12η εβδομάδα)


Το έμβρυο: Μετά τις πρώτες ημέρες καθυστέρησης θετικοποιείται το τεστ κυήσεως ούρων. Ωστόσο, το κύημα είναι ακόμη πολύ μικρό για να απεικονιστεί με το υπερηχογράφημα. Η συνολική διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι κατά μέσο όρο 40 εβδομάδες μετρώντας από την 1η ημέρα της τελευταίας περιόδου.
Την 5η εβδομάδα ο γυναικολόγος μπορεί να διαπιστώσει με το υπερηχογράφημα αν πρόκειται περί ενδομητρίου κυήσεως και να συμβουλέψει το ζευγάρι για τους κινδύνους αποβολής (πιθανότητα αποβολής είναι συνήθως μεγαλύτερη στις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης (περίπου 15-20% των κυήσεων καταλήγουν σε αποβολή). Ο κίνδυνος αποβολής μειώνεται από τη στιγμή που ακουστεί η καρδιακή λειτουργία.
Στις 6 εβδομάδες είμαστε σε θέση να ακούμε τους χτύπους της καρδιάς του εμβρύου με τη βοήθεια υπέρηχων. Το μήκος του  είναι περίπου 2 χιλιοστά και η ανάπτυξή του εντυπωσιακά γρήγορη.
Μία εβδομάδα αργότερα (7η εβδομάδα) το μήκος του είναι περίπου ένα εκατοστό και στη φάση αυτή αναπτύσσονται τα χέρια και τα πόδια καθώς και το σύνολο των οργάνων όπως ο εγκέφαλος, τα μάτια, το έντερο, το πάγκρεας και οι βρόγχοι.
Την 8 εβδομάδα δημιουργούνται τα οστά στα άνω και κάτω άκρα και αρχίζουν να διακρίνονται οι οφθαλμικοί κόγχοι, η μύτη και το στόμα. Ο πλακούντας αρχίζει να σχηματίζεται και προοδευτικά αναλαμβάνει το ρόλο του στη διατροφή του εμβρύου. Τις επόμενες 3 εβδομάδες αναπτύσσεται ταχύτατα τόσο σε μέγεθος όσο και σε σχηματισμό οργάνων.
Σε όλη τη διάρκεια του 2ου μήνα της εγκυμοσύνης (περίπου μέχρι το τέλος της 10ης εβδομάδας) επιτελείται η δημιουργία όλων των οργάνων του εμβρύου. Η διαδικασία αυτή είναι πολύ ευαίσθητη και για το λόγο αυτό θα πρέπει να αποφεύγεται η έκθεση σε βλαπτικές ουσίες (τσιγάρο, αλκοόλ) και σε φάρμακα χωρίς προηγούμενη συμβουλή του γυναικολόγου.
Η μητέρα: Η μητέρα αισθάνεται ολοένα κα περισσότερο ναυτία και κάνει εμετό, ιδίως τις πρωινές ώρες. Λίγες φρυγανιές (ξηρά τροφή) το πρωί μπορεί να βοηθήσουν να ξεπεράσει η έγκυος το πρόβλημα της ναυτίας. Τα συμπτώματα της ναυτίας υποχωρούν προς το τέλος του πρώτου τριμήνου. Υπάρχει γενικότερα εύκολη κόπωση, λόγω της ανόδου της στάθμης των ορμονών στο αίμα. Ακόμα και απλές καθημερινές δραστηριότητες φαίνεται να χρειάζονται πολύ περισσότερη ενέργεια και κόπο από ότι πριν την εγκυμοσύνη οδηγώντας την έγκυο σε εξάντληση στο τέλος της ημέρας. Είναι απαραίτητο η έγκυος να κοιμάται αρκετές ώρες κατά τη διάρκεια της νύχτας και να εκμεταλλεύεται κάποια χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια της ημέρας προκειμένου να ξεκουράζεται. Επίσης, υπάρχει έντονη ευαισθησία κα πρήξιμο στο στήθος, καθώς και συχνοουρία διότι η μήτρα που μεγαλώνει πιέζει την ουροδόχο κύστη. Η δυσκοιλιότητα είναι συχνό σύμπτωμα αυτή την περίοδο της εγκυμοσύνης. Η λήψη πολλών φυτικών ινών και η άσκηση θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της. Παρατηρείται επίσης μία αύξηση του αριθμού των φλεβών στο στήθος και στα πόδια εξαιτίας της αύξησης του (όγκου του) αίματος κατά 40 – 50%.

Εγκυμοσύνη 2ος μήνας



Β΄ τρίμηνο (13η-24η εβδομάδα)


Το έμβρυο: Στον 4ο μήνα το έμβρυο έχει πλέον τα γνώριμα χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου σε μικρογραφία. Το βάρος του είναι περίπου 300-400 γραμμάρια. Τα γεννητικά του όργανα έχουν διαμορφωθεί και την 16η εβδομάδα δίνεται η δυνατότητα να γίνουν ορατά με το υπερηχογράφημα. Το νευρικό και το μυϊκό σύστημα του εμβρύου αναπτύσσονται ακόμα περισσότερο και οι κινήσεις που κάνει είναι περισσότερο έντονες, τις οποίες η μητέρα αρχίζει να καταλαβαίνει περίπου στην 19η εβδομάδα της εγκυμοσύνης. Το αμνιακό υγρό αυξάνεται καθώς τα νεφρά του μωρού λειτουργούν και  παράγουν ούρα. Το έντερο επίσης λειτουργεί και το έμβρυο καταπίνει αμνιακό υγρό.
Η μητέρα: Οι ναυτίες και η κούραση ελαχιστοποιούνται. Η μήτρα γίνεται μεγαλύτερη και αρχίζει να εξέχει από τη λεκάνη. Η έγκυος μπορεί να αισθάνετε πόνους στην κοιλιά εξαιτίας των συνδέσμων που πυκνώνουν και τεντώνονται Το δέρμα γίνεται πιο σκούρο σε ορισμένες περιοχές όπως για παράδειγμα γύρω από τις θηλές, ή στο πρόσωπο (πανάδες-χλόασμα) και μπορεί να εμφανιστεί και μια μαύρη γραμμή στην κοιλιά. Τα σημάδια αυτά θα υποχωρήσουν μετά από την εγκυμοσύνη. Παρατηρείται αυξημένη όρεξη για φαγητό και γλυκό και το βάρος  αρχίζει να αυξάνεται, με επιβάρυνση στη μέση και στην πλάτη. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν οι πρώτες ραγάδες στην κοιλιά, στη μέση, στους γλουτούς και στο στήθος. Η καλή ενυδάτωση του σώματος με κάποιο ειδικό προϊόν και η κατανάλωση τουλάχιστον 8 ποτηριών νερό ημερησίως ενισχύουν την ελαστικότητα της επιδερμίδας.

Εγκυμοσύνη, 3ος Μήνας
Εγκυμοσύνη 5ος Μήνας


Γ΄ τρίμηνο (25η-40η εβδομάδα)


Το έμβρυο: Οι αναλογίες του εμβρύου πλέον πλησιάζουν αρκετά αυτές του νεογέννητου. Κοιμάται αρκετές ώρες κάθε ημέρα (ακόμα και 18-20 ώρες) και όταν είναι ξύπνιο αντιλαμβάνεται πολύ πιο εύκολα τους ήχους του περιβάλλοντος. Την 28η εβδομάδα το έμβρυο έχει μήκος περίπου 25cm. Τώρα τα μάτια είναι λίγο ανοιχτά και υπάρχουν οι βλεφαρίδες ενώ το κεφάλι έχει αρκετά μαλλιά και το δέρμα είναι λίγο ρυτιδωμένο. Την 32η εβδομάδα το έμβρυο έχει μήκος περίπου 30cm και το μόνο όργανο που δεν έχει ωριμάσει πλήρως είναι οι πνεύμονες. Στο δέρμα του αρχίζει να εμφανίζεται το σμήγμα, ένα λιπαρό έκκριμα που προστατεύει το έμβρυο από την πολύμηνη παραμονή του στο αμνιακό υγρό. Στα δάχτυλά του έχουν σχηματιστεί τα νύχια και το υποδόριο λίπος κάτω από το δέρμα συνεχίζει να αυξάνεται. Το έμβρυο καταπίνει σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αμνιακό υγρό με σμήγμα. Όλες αυτές οι εκκρίσεις συσσωρεύονται στο γαστρεντερικό σύστημα του εμβρύου και αποβάλλονται με τις πρώτες κενώσεις του νεογνού. Το υλικό που αποβάλλεται με τις κενώσεις ονομάζεται μηκώνιο.  Στις 36 εβδομάδες το σώμα του πλέον έχει την όψη μωρού, οι πνεύμονές του έχουν ουσιαστικά ωριμάσει και αρχίζει πλέον η διαδικασία της καθόδου του μέσα στην πύελο της γυναίκας (εμπέδωση) που θα έχει σαν κατάληξη την έξοδό του με τον τοκετό.
Η μητέρα: Η μήτρα πια ανεβαίνει πάνω από τον ομφαλό, πιέζει την κύστη και αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης κυστίτιδας, γι αυτό συστήνεται η έγκυος να πίνει αρκετό νερό. Οι ορμόνες συνεχώς αλλάζουν και αυτό έχει ως συνέπεια τις ψυχολογικές μεταπτώσεις. Παρατηρείται αυξημένη τριχοφυΐα σε διάφορα σημεία του σώματός. Μπορεί να υπάρχει δυσκολία στον ύπνο. Συστήνεται η έγκυος να κοιμάται στο πλάι και όχι μπρούμυτα. Σ’αυτό το τρίμηνο μπορεί να εμφανιστούν δυο σοβαρές επιπλοκές της κύησης, η υπέρταση κύησης-προεκλαμψία και ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης. Γι αυτό πρέπει να γίνεται τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, η γυναίκα να είναι ευαισθητοποιημένη σε περίπτωση εμφάνισης έντονων οιδημάτων στα πόδια και στο πρόσωπο και να μην παραλείψει να κάνει την καμπύλη σακχάρου. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν αιμορροΐδες και κιρσοί στα πόδια, τα οποία όπως θα υποχωρήσουν μετά τον τοκετό. Οι κράμπες στα πόδια ενδέχεται να γίνουν πιο έντονες όσο προχωράει η εγκυμοσύνη. Μπορεί επίσης να παρατηρηθούν συσπάσεις της μήτρας ή πόνοι στη μέση που μοιάζουν με της περιόδου. Η μήτρα σκληραίνει για μία στιγμή και μετά επιστρέφει στην κανονική της κατάσταση. Εάν είναι περισσότερες από 4-5 την ώρα, πρέπει η έγκυος να επικοινωνήσει άμεσα με το θεράποντα ιατρό της. Οι επισκέψεις στο θεράποντα ιατρό γίνονται περίπου κάθε δυο εβδομάδες προκειμένου να ελεγχθούν η μήτρα και η αρτηριακή πίεση καθώς επίσης και η ανάπτυξη του μωρού. Το στήθος μεγαλώνει ακόμη περισσότερο και μπορεί να αρχίσει να εκκρίνει πύαρ (πρωτόγαλα). Η μήτρα πιέζει το διάφραγμα με αποτέλεσμα η έγκυος να νιώθει δυσφορία και δυσκολία στην αναπνοή. Συστήνονται μικρά και ελαφριά γεύματα προκειμένου να βελτιωθεί η στομαχική δυσφορία. Οι τελευταίες ημέρες είναι ένα παιχνίδι αναμονής. Προσπαθήστε να απολαύσετε τη περίοδο αυτή πριν γεννηθεί το μωρό σας, να τρώτε καλά, να ξεκουράζεστε και να κάνετε μικρούς περιπάτους. Είναι πιθανό να έχετε αυξημένες κολπικές εκκρίσεις και να ζεσταίνεστε πολύ σε αυτό το προχωρημένο στάδιο της εγκυμοσύνης.
Αρχίζουν οι συσπάσεις του τοκετού (ωδίνες)… Είναι πιο συχνές και κρατούν περισσότερο.. Το τέλος του ταξιδιού έφτασε.. Το μωρό σας γεννήθηκε… Όλα ήταν μία υπέροχη και μοναδική εμπειρία… Να σας ζήσει!!!

Εγκυμοσύνη, 7ος μήνας
Εγκυμοσύνη 9ος μήνας