ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, PhD

ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ


ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ


Ορισμός

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (Polycystic Ovary Syndrome, PCOS)

Είναι μια κατάσταση που επηρεάζει τον κύκλο μιας γυναίκας, τις ορμόνες της, τη γονιμότητα, αλλά και την εμφάνισή της. Οι ασθενείς με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών έχουν πολλές μικρές κύστες στις ωοθήκες τους, οι οποίες προκύπτουν από τη διακοπή της φυσιολογικής πορείας του κύκλου (ανάπτυξη και ωρίμανση ενός ωοθυλακίου, ωορρηξία). Η ωοθήκη τότε μεγεθύνεται και παράγει μεγάλες ποσότητες ορμονών (ανδρογόνα και οιστρογόνα), οι οποίες, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δε γίνεται ωορρηξία, προκαλούν υπογονιμότητα. Είκοσι (20) στις 100 γυναίκες (20%) έχουν πολυκυστικές ωοθήκες. Είναι πολύ σημαντικό να τονίσουμε ότι εάν μια γυναίκα έχει πολυκυστικές ωοθήκες δε σημαίνει απαραίτητα ότι έχει και Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών. Μόνο 6-7% των γυναικών με πολυκυστικές ωοθήκες έχει και το Σύνδρομο. Όσες γυναίκες έχουν το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών έχουν πιο έντονα συμπτώματα και άλλα προβλήματα υγείας.
Η αιτία δεν είναι ακόμα γνωστή. Η πιο μοντέρνα θεωρία υποστηρίζει την αλληλεπίδραση γονιδίων και περιβάλλοντος.

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
Συμπτώματα

Η εμφάνιση των συμπτωμάτων γίνεται κατά την εφηβεία.
Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αφορά παχύσαρκες, αλλά και λεπτόσωμες γυναίκες που μπορεί να εμφανίζουν:
·         Αραιομηνόρροια. Η γυναίκα δεν έχει σταθερό κύκλο. Είναι μεγαλύτερος των 35 μερών και μπορεί να φτάνει και τους 6 μήνες.  
·         Διαταραχή της ισορροπίας των ορμονών μεταξύ LH και FSH. Στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών η LH γίνεται σχεδόν διπλάσια από την FSH.    
·         Υπογονιμότητα, γιατί η γυναίκα δεν  παράγει ωάρια ή δε γνωρίζει τις γόνιμες μέρες της.   
·         Υπερανδρογοναιμία. Αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης και ανδρογόνων. Σε βαριά περιστατικά, ανδρικού τύπου κατανομή λίπους (κοιλιά, λεπτά πόδια). Ανδροειδή τριχόπτωση.
·         Ακμή, λιπαρό δέρμα
·         Αυξημένο βάρος, ταχύτατη αύξηση βάρους, δυσκολία απώλειας βάρους
·         Αυξημένη τριχοφυΐα στο πρόσωπο ή στο σώμα
·         Προδιάθεση για σακχαρώδη διαβήτη, μεταβολικό σύνδρομο και καρδιαγγειακή νόσο.   
·         Απώτερες επιπλοκές. Σε γυναίκες με αμηνόρροια, η συνεχής δράση των οιστρογόνων που προκαλείται στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στη μήτρα και στο μαστό (προδιάθεση για  ανάπτυξη κακοήθειας).

Διάγνωση

  • Ιστορικό και συμπτώματα αραιομηνόρροιας και ανδρικής υπερανδρογοναιμίας (τριχοφυΐα, ακμή, λιπαρό δέρμα)
  • Ορμονολογικές εξετάσεις.  Διπλάσιες τιμές LH σε σχέση με FSH. Αύξηση των ανδρογόνων. Πολλές ασθενείς με το Σύνδρομο έχουν επίσης υψηλά επίπεδα ινσουλίνης, γιατί εμφανίζουν αντίσταση στην ινσουλίνη.
  • Υπερηχογράφημα. Διογκωμένες ωοθήκες με πολλές καταβολές ωοθυλακίων μεγέθους 5-9mm, κυρίως στην περιφέρεια των ωοθηκών, τα οποία είναι αδυνατούν να εξελιχθούν σε ώριμα ωοθυλάκια.


Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Λαπαροσκοπική εικόνα πολυκυστικών ωοθηκών





Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
                                                          
   Θεραπεία
Η θεραπευτική προσέγγιση του συνδρόμου εξαρτάται από τα συμπτώματα κάθε γυναίκας και τον πρωτεύοντα στόχο στη δεδομένη χρονική στιγμή της ζωής της, π.χ. θεραπεία ακμής ή υπερβολικής τριχοφυΐας, θεραπεία υπογονιμότητας, αντιμετώπιση άλλων προβλημάτων υγείας λόγω του συνδρόμου.
·   Απώλεια βάρους-άσκηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις θα κάνει τον κύκλο και πάλι ομαλό. Η καταπολέμηση της παχυσαρκίας αποτελεί τον πρώτο θεραπευτικό στόχο.
·   Φαρμακευτική αγωγή. Χορηγούνται κυρίως αντισυλληπτικά δισκία, τα οποία ομαλοποιούν τον κύκλο και βελτιώνουν την ακμή του δέρματος. Τα αντισυλληπτικά νεότερης γενιάς δεν προκαλούν αύξηση του σωματικού βάρους. Επίσης, υπάρχουν φάρμακα που ρυθμίζουν το μεταβολισμό της γλυκόζης (αντι-διαβητικά δισκία), τα οποία ομαλοποιούν τόσο τον κύκλο όσο και την αντίσταση στην ινσουλίνη. Μπορούν επίσης να βελτιώσουν την ωορρηξία των γυναικών αυτών.
·   Πρόκληση ωορρηξίας. Δίνονται χάπια, ή ενέσεις που προκαλούν διέγερση της ωοθήκης και ωοθηλακιορρηξία. Συνήθως επιτυγχάνονται πολύ καλά ποσοστά  επίτευξης σύλληψης.
·   Αποτρίχωση. Δυστυχώς η τριχοφυΐα είναι το πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμο πρόβλημα και καμιά φαρμακευτική αγωγή δεν έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Συνήθως συστήνεται Laser αποτρίχωση.

Συμπερασματικά το πολύπλοκο αυτό σύνδρομο απαιτεί μια θεραπευτική προσέγγιση στοχευμένη στα κύρια συμπτώματα και προτεραιότητες της γυναίκας, τα οποία την απασχολούν τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Αυτός είναι ο θεραπευτικός άξονας που εφαρμόζει και η ιατρός Κ. Παπακωνσταντίνου στο ιατρείο της. Στις περισσότερες περιπτώσεις η κατάλληλη συμβουλευτική για διαμόρφωση του τρόπου ζωής με ή χωρίς φαρμακευτική αγωγή είναι αρκετή για να αναστρέψει τα συμπτώματα, ακόμα και να επαναφέρει την ωορρηξία και άρα τη γονιμότητα στο ζευγάρι.